Odczyn gleby: metoda z zastosowaniem hydrojonometru Instytutu Waite’a
Uzyskanie trwałych wzorcowych barw na porcelanie umożliwia oznaczenie odczynu gleby prostą metodą kolorymetryczną, która dla wielu celów jest wystarczająco dokładna. Metoda ta jest bardzo użyteczna, ponieważ umożliwia przeprowadzenie w terenie wstępnych oznaczeń pH, przy czym daje wyniki z dokładnością do około 0,5 jednostki pH.
Hydrojonometr Instytutu Waite’a jest to płaska płytka porcelanowa, na obwodzie której są dwa pasma, obejmujące serie barw, odpowiadające zmianom zabarwienia dwu używanych tu roztworów wskaźników. Poszczególne barwy umieszczone są na białym tle płytki. Pasmo zewnętrzne ma zakres barw, jakie daje wskaźnik nr 1 w odczynach o pH: 4, 5, 5,5, 6, 7 oraz 8, natomiast pasmo wewnętrzne obejmuje barwy wskaźnika nr 2 o pH: 4, 4,5 i 5.
Wskaźnik nr 1 składa się z mieszaniny czerwieni metylowej i błękitu bromotymolowego, doprowadzonej do pff około 6. Natomiast wskaźnik nr 2 jest roztworem zieleni bromokrezolowej, doprowadzonym do pH 4,5 i jest używany do badania gleb o pff niższym niż 5. Wskaźnik ten nie jest adsorbowany przez gleby kwaśne, podczas gdy w tych warunkach czerwień metylowa adsorbuje się.
Roztwory wskaźników. Wskaźnik nr 1. Rozpuścić 0,4 g czerwieni metylowej w 85 ml 96 % alkoholu etylowego i 15 ml 0,1 N wodorotlenku sodu. Roztwór przesączyć. Rozpuścić 0,4 g błękitu bromotymolowego w 94 ml alkoholu i 6,4 ml 0,1 N wodorotlenku sodu. Zmieszać oba roztwory i rozcieńczyć pięciokrotnie wodą. Przechowywać w zamkniętej, pyreksowej butelce na odczynniki.
Wskaźnik nr 2. Rozpuścić 0,5 g zieleni bromokrezolowej w 100 ml 96% alkoholu, dodać 7,1 ml 0,1 N wodorotlenku udu i uzupełnić wodą do objętości 125 ml. Do użycia rozcieńczyć wodą dziesięciokrotnie.
Metoda wykonania. Pobrać 1?2 g gleby z reprezentatywnej próbki i umieścić na płytce porcelanowej. Dodawać po I kropli roztwór wskaźnika nr 1, tak długo, aż nadmiar cieczy będzie dostatecznie duży, aby umożliwić obserwację barwy płynu na skraju wilgotnej gleby. Jeśli barwa płynu nie zmienia już (około 1 minuty), wówczas należy porównać ją z barwami wzorcowymi. Zaleca się mieszanie, jeśli nie powoduje ono zmętnienia.
W przypadku gleb silnie kwaśnych, należy powtórzyć oznaczenie używając wskaźnika nr 2, ponieważ wskaźnik ten nie adsorbuje się na glebie i daje wyniki bardziej pewne.
tagi: Instytutu Waite'a, metoda kolorymetryczna, metoda z zastosowaniem hydrojonometru, płytki, zieleń bromokrezolowa