Odczyn gleby: metoda kolorymetryczna Kuhna

Zawiesinę gleby wytrząsnąć silnie z czystym siarczanem baru; powoduje on kłaczkowanie koloidalnych składników gleby i otrzymuje się przeźroczysty, bezbarwny roztwór. Jeśli roztwór zawiera wskaźnik, który nie adsorbuje się na glebie, jego zabarwienie wskaże nam odczyn gleby. Ilość siarczanu baru, niezbędna do sklarowania zawiesiny, zależy od ilości koloidów obecnych w glebie tak, że w przypadku gleb tego typu jak gliny zwykłe lub gliny ciężkie, koniecznym jest użycie mniejszej jej ilości. Jednak, aby otrzymać niezawodne wyniki należy brać próbki możliwie jak największe, uwzględniając oczywiście możliwość ich sklarowania. E. M. Crowther poleca stosowanie wskaźników sulfoftaleinowych Clarka i Luba, celem uniknięcia błędów, jakie na skutek wymiany jonów z glebą daje czerwień metylowa i podobne jej wskaźniki zasadowe. Poleca on również używanie barwnych krążków, takich jakie dostarczane są wraz z komparatorami Hellige’a lub Lovibonda. Służą one stale jako barwne wzorce i są bardziej wygodne, niż przygotowywanie licznych roztworów buforowych. Jeśli używa się barwnych krążków, to należy je tak wycechować, aby wartości  odpowiadały tym barwnym płytkom, do których się odnoszą.
Odczynniki. Roztwory wskaźników. Do tej metody można stosować roztwory wskaźników.
Metoda wykonania. Przy badaniu gleb piaszczystych na dnie suchej probówki umieścić warstwę siarczanu baru (do Roentgena) grubości 1 cm (najodpowiedniejsze do tego są probówki długie i wąskie). .Wówczas nałożyć warstwę gleby grubości około 3 cm i dopełnić wodą, wolną od dwutlenku węgla, na wysokość 9?10 cm. Dodać roztworu odpowiedniego wskaźnika, w zależności od oczekiwanego pH i dopełnić probówkę wodą do całkowitej wysokości 15 cm. Następnie zamknąć ją parafinowanym korkiem i wytrząsać silnie, aż zawartość dobrze się wymiesza, po czym jeszcze wytrząsać przez około 30 sekund. Silne wytrząsanie jest konieczne do dobrego wymieszania wskaźnika z cząsteczkami gleby. Teraz odstawić probówkę, aby jej zawartość ustała się. Jeśli zachowano właściwe proporcje, to górna warstwa zawiesiny już w ciągu kilku minut będzie klarowna i można będzie zaobserwować barwę wskaźnika. Barwę tę należy porównać z odpowiednim zabarwieniem wzorca czy to barwnego krążka szklanego, czy to szeregu świeżo przyrządzonych roztworów buforowych zawierających wskaźnik.
Do gleb gliniastych i ilastych należy użyć mniej gleby, a więcej siarczanu baru. Jednak grubość obu tych warstw łącznie nie powinna być większa niż 4?5 cm.
Jeśli flukulacja przebiega zbyt szybko, wówczas ciecz nad osadem może nie sklarować się całkowicie. Zachodzi to wtedy, gdy użyje się za dużo siarczanu baru. W takim przypadku trzeba powtórzyć oznaczenia przy użyciu większej ilości gleby a mniejszej ilości siarczanu baru.
Jeśli zawiesina klaruje się zbyt wolno to wskazuje, że dodano za mało wody. W tym przypadku odlewa się nieco zawiesiny, dodaje w to miejsce wody i wskaźnika, a następnie ponownie wytrząsa zawartość probówki.

tagi: , , , ,