Metoda pobierania prób typowych w badaniach gleboznawczych

Wybór i sposób pobierania prób typowych musi być specjalnie staranny, gdyż stanowią one podstawę dla wszystkich dalszych analiz laboratoryjnych gleby. Próby te pobierać należy ze ściany świeżo wykopanej odkrywki na tyle głębokiej, aby można było łatwo zbadać i wyraźnie zróżnicować górną część profilu gleby. Metoda ta zapobiega także zanieczyszczeniu prób glebą z wyższych poziomów. Pobierając próby z poszczególnych poziomów (z wyjątkiem wierzchniej warstwy) nie należy dążyć do pobrania próby reprezentującej cały poziom, ponieważ poziomy nie są wyraźnie odgraniczone, lecz przenikają się wzajemnie, zarówno pod względem fizycznym jak i chemicznym. Próbę pobiera się z części typowej dla danego poziomu wyznaczając całą jego rozciągłość i biorąc kilkucentymetrową warstwę w pobliżu środka. Próbę z poziomu C, poniżej dna odkrywki, pobiera się laską świdrową.
Przystępując do robienia odkrywki należy bardzo starannie wybrać miejsce na nią, biorąc pod uwagę szatę roślinną, mikro- rzeźbę, stopień erozji, odwodnienie powierzchni, bliskość drzew (na otwartej powierzchni) i wszystkie inne czynniki, które mogą wpływać na glebę zmieniając jej właściwy typ. Na wstępie powinno się wywiercić świdrem szereg próbnych otworów, aby upewnić się, że miejsce na odkrywkę jest należycie wybrane. Po ustaleniu tego miejsca należy oznaczyć je na mapie.
W miarę możności należy tak wykopać odkrywkę, aby w czasie pobierania prób słońce świeciło z jednej strony. Głębokość tej odkrywki może być różna, zależnie od typu gleby oraz celu, dla którego pobierana jest próba. W miarę możności trzeba dążyć do odsłonięcia poziomu C. Na glebach głębokich należy kopać do umownej głębokości 1?1,5 m, przy czym poziom B2 powinien zawsze być objęty badaniem. Próby z warstw poniżej poziomu dna odkrywki pobiera się 10 cm laską świdrową.
Jedną ścianę dołu odkrywkowego trzeba wygładzić łopatą i opisać następstwo i miąższość poszczególnych poziomów. Powierzchnię przekroju każdego poziomu nakłuwa się nożem lub ostrzem łopaty dla zbadania spoistości i określenia barwy. Przed pobraniem prób trzeba z ziemi usunąć ściółkę i wszelki materiał roślinny, ale nie należy usuwać korzeni traw oraz materiału organicznego znajdującego się w poziomie A.
Próbę z górnego poziomu pobiera się tak, aby reprezentowała go w całości, tj. od powierzchni aż do linii wyraźnej zmiany barwy lub zwięzłości. Próby z każdego z niżej położonych poziomów pobiera się w ten sposób, że wycina się w ścianie odkrywki stopnie i bierze z każdego poziomu warstwę typową, nie zaś średnią z całej jego miąższości, np. jeśli miąższość poziomu wynosi 20 cm, należy wziąć warstwę 10?12 cm ze środkowej jego części. Odrzucając warstwę 3?5 cm od obu granic danego poziomu całkowicie wyklucza się z próby warstwy przejściowe.
Każdą próbę umieszcza się razem z etykietą określającą glebę w perkalowym woreczku z numerem i odsyła do laboratorium. Wielkość próby powinna wynosić około 1 kg.
W glebach o głębokim profilu, dla scharakteryzowania głębszych warstw oraz oznaczenia pH i zawartości soli pobiera się dalsze próby świdrując dno dołu odkrywkowego aż do poziomu C łub innego stałego podłoża. Profil i próby należy dokładnie opisać w notatniku polowym lub na formularzu podanym na tablicy 1.
Należy oznaczyć różne poziomy gleby Ao, A1, A-2, B1, B2, B3 i C według ogólnie przyjętych zasad oraz zastosować podane niżej określenia w opisie niektórych innych właściwości gleby.
Granice poziomów: ostre, stopniowe lub rozsiane. Prostoliniowe, faliste lub nieregularne.
Węglan wapnia i gips: bardzo mało, mało, średnio lub dużo.
Kamienie: bardzo mało, mało, średnio lub dużo.
Struktura: ziarnista, bryłkowata, orzechowata, pryzmatyczna, słupkowata lub płytkowata (należy zanotować typ pękania).
Układ: suchy: luźny, kruchy, zbity, twardy, spoisty. Mokry: miękki, plastyczny, lepki, spoisty.

tagi: , , , ,