Pobieranie i przygotowywanie prób gleby

Przygotowanie próbek gleby w laboratorium

W laboratorium rozgniata się wszystkie grudki i rozpościera próbę na dużej aluminiowej lub tekturowej tacy do powietrznego wysuszenia. W razie potrzeby zachowuje się jedną lub dwie większe grudki, obrazujące zwięzłość i barwę oryginalnej gleby. Po wysuszeniu powietrznym rozciera się próbę w moździerzu w taki sposób, aby rozkruszyć agregaty, nie rozcierając ani nie rozbijając elementarnych cząstek gleby. Efektywne zmielenie osiągnąć można przez roztłukiwanie i rozcieranie gleby drewnianym tłuczkiem w dużym, żelaznym moździerzu. Ciężką, gliniastą glebę rozciera się w młynku zaopatrzonym w tłuczek z twardego drzewa i moździerz wysłany gumą. Glebę przesiewa się przez sito o okrągłych otworach średnicy 2 mm, a pozostający na nim materiał poddaje rozdrobnieniu w moździerzu. Odsiewanie i rozdrabnianie należy powtarzać tak długo, aż wszystkie agregaty przejdą przez sito i pozostaną tylko na nim kamyki i resztki organiczne. Przed odrzuceniem pozostałość na sicie należy zważyć dla określenia zawartości „kamieni i żwiru” w oryginalnej próbie. Drobną frakcję, która przeszła przez sito o 2 mm otworach’ waży się, miesza starannie i przechowuje w odpowiednich słojach. Etykiety należy umieścić na zewnątrz i wewnątrz ... czytaj dalej

Metoda pobierania prób typowych w badaniach gleboznawczych

Wybór i sposób pobierania prób typowych musi być specjalnie staranny, gdyż stanowią one podstawę dla wszystkich dalszych analiz laboratoryjnych gleby. Próby te pobierać należy ze ściany świeżo wykopanej odkrywki na tyle głębokiej, aby można było łatwo zbadać i wyraźnie zróżnicować górną część profilu gleby. Metoda ta zapobiega także zanieczyszczeniu prób glebą z wyższych poziomów. Pobierając próby z poszczególnych poziomów (z wyjątkiem wierzchniej warstwy) nie należy dążyć do pobrania próby reprezentującej cały poziom, ponieważ poziomy nie są wyraźnie odgraniczone, lecz przenikają się wzajemnie, zarówno pod względem fizycznym jak i chemicznym. Próbę pobiera się z części typowej dla danego poziomu wyznaczając całą jego rozciągłość i biorąc kilkucentymetrową warstwę w pobliżu środka. Próbę z poziomu C, poniżej dna odkrywki, pobiera się laską świdrową. Przystępując do robienia odkrywki należy bardzo starannie wybrać miejsce na nią, biorąc pod uwagę szatę roślinną, mikro- rzeźbę, stopień erozji, odwodnienie powierzchni, bliskość drzew (na otwartej powierzchni) i wszystkie inne czynniki, które mogą wpływać na glebę zmieniając jej właściwy typ. Na wstępie powinno się wywiercić świdrem szereg próbnych ... czytaj dalej

Metoda pobierania prób złożonych w badaniach gleboznawczych

Z szeregu punktów, reprezentatywnych dla danego obszaru, pobiera się próby za pomocą 10 cm laski świdrowej lub wiertła cylindrycznego (na glebach wilgotnych). Próbę z wierzchniej warstwy gleby należy pobrać oddzielnie. Jest to szczególnie ważne przy oznaczaniu zawartości azotanów lub innych soli rozpuszczalnych. Następnie pobiera się resztę próby, reprezentującą warstwę grubości 15 lub 22 cm, zależnie od potrzeby. Próby z odpowiadających sobie głębokości z poszczególnych otworów łączy się, kruszy na kawałki o średnicy 1,5 cm i miesza na kawałku płótna. Następnie z takiego materiału pobiera się „próbę przypadkową”, tzn. rozkłada się glebę płaską warstwą i pobiera z niej małe próbki z wielu dowolnie wybranych miejsc. Po złączeniu próbek otrzymuje się około 1 kg próbę, reprezentującą materiał wyjściowy. Próbę tę umieszcza się w kretonowym woreczku lub, jeśli ma być badana na wilgotność, w naczyńku ze szczelną przykrywką, zaopatruje wyraźną etykietą określającą miejsce i głębokość pobrania, a następnie odsyła do laboratorium. ... czytaj dalej

Metody polowe

Metoda pobierania prób gleby uzależniona jest przede wszystkim od celu badań. Jeśli próba ma reprezentować pewien określony obszar, to trzeba pobrać szereg próbek z punktów równomiernie rozrzuconych po całym badanym polu czy kompleksie pól. Takie złożone próby są potrzebne przy badaniu poletek doświadczalnych, natomiast niemal bezwartościowe w badaniach gleboznawczych. Przy pobieraniu prób do takich bowiem celów uwzględnić trzeba profil gleby i dlatego nigdy próby mieszane nie mogą być reprezentatywne. Próba służy do zbadania warunków glebowych, panujących w ściśle określonym punkcie mapy, toteż położenie takiego punktu musi być starannie wybrane na podstawie uprzednich wierceń dokonanych na powierzchni całego obszaru, tak aby był on rzeczywiście reprezentatywny dla danej formacji glebowej. Dla określenia charakteru i rozmiarów naturalnej zmienności typu gleby trzeba pobrać szereg niezależnych prób. W Australii uznano zwykłą laskę świdrową za najlepsze narzędzie do pobierania prób gleby. Laski takie wyrabiane są także w wymiarach poniżej 7 cm, lecz najdogodniejsze w użyciu są 10 cm. Złożone, trąco-kopiące działanie ostrza tych lasek świdrowych czyni je bardzo dogodnymi na glebach twardych. Na trzonie laski powinny być zrobione ... czytaj dalej