Błędy w przyrządzaniu zawiesiny

W przypadku gleb europejskich, zetknięcie się ich z wodą w ciągu 1 minuty przed wykonaniem oznaczenia wystarcza dla uzyskania stanu równowagi. Jednak wiele gleb australijskich nie osiąga równowagi z taką samą szybkością, zatem, jeśli chce się otrzymać wartości powtarzalne, konieczne jest stosowanie mechanicznego wytrząsania gleby z wodą. Przy wytrząsaniu przez 1 godzinę prawie zawsze osiąga się równowagę, toteż ten okres został przyjęty dla wszystkich gleb. Wiele przesunięć potencjału elektrody obserwowanych wówczas, gdy zawiesinę sporządzono bez mechanicznego wystrząsania może być przypisana temu, że nie została osiągnięta równowaga pomiędzy glebą a zawiesiną.
Chcąc uniknąć zmian pH w czasie przyrządzania zawiesiny, należy zwrócić szczególną uwagę na gleby lekkie, piaszczyste oraz na inne gleby słabo zbuforowane. Używana do oznaczeń woda destylowana powinna być doprowadzona do równowagi z atmosferą przez przepuszczanie przez nią pęcherzyków powietrza w ciągu 24 godzin. Powietrze w tym celu należy pobierać z zewnątrz budynku laboratoryjnego. Zwykła woda destylowana zawiera zmienne ilości dwutlenku węgla, a to zmienia stężenie jonów wodorowych, szczególnie w przypadku gleb lekkich. Również szkło laboratoryjne złej jakości jest źródłem błędów, ponieważ przechodzą z niego do roztworu znaczne ilości zasad. Cała aparatura szklana, włącznie z butlami do wytrząsania, powinna być wykonana ze szkła borokrzemowego lub innego szkła niealkalicznego.
Zawiesiny alkaliczne stają się słabiej zasadowe podczas stania, ponieważ absorbują dwutlenek węgla z powietrza. Aby uniknąć tego błędu, naczynia zawierające zawiesiny należy zamykać, jeśli mają one stać przez pewien okres czasu.
Stężenie jonów wodorowych zmienia się znacznie wraz ze zmianą stosunku ?gleba: woda” i bardzo ważnym jest, aby stosunek jaki się przyjmuje był ujednolicony. Większość pracowników używa w przypadku elektrody wodorowej stosunku: 1 część gleby na 5 części wody. Ten sam stosunek jest również szeroko używany w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej dla elektrod innego systemu. E. Biilmann i S. T. Jensen  używali proporcji ?gleba: woda = 1:1″ stosując elektrodę chinhydronową, natomiast Komisja do Spraw Odczynu Gleby Międzynarodowego Towarzystwa Gleboznawczego (Soil Reaction Committee of the International Society of Soil Science ? 8) zaleca przyjąć proporcję ?1 część gleby na 2,5 części wody”. Proporcja ,,gleba: woda?1:5″ jest ogólnie stosowana przy oznaczaniu soli rozpuszczalnych. Ponieważ stwierdzono, że wytrząsanie mechaniczne ma zasadnicze znaczenie w przyrządzaniu zawiesin do pomiaru pH, najdogodniej jest połączyć dwa oznaczenia, np. odczyn gleby i całkowitą ilość soli rozpuszczalnych, przyjmując standartowe proporcje ?1 część gleby na 5 części wody” w obu oznaczeniach. Ta proporcja została przyjęta dla wszystkich oznaczeń przez Oddział Badania Gleby CSIR (CSIR Division of Soils).
Wartość pH oznaczona przy proporcji ?gleba:woda ?1:5″ nie różni się wiele od wartości przy proporcji ?1:1″. Ogólnie jest ona o 0,1?0,3 jednostki pH wyższa w przypadku zawiesin bardziej rozcieńczonych. Dla gleb kwaśnych to zwiększenie wartości pH jest w głównej mierze skutkiem rozcieńczenia. Dla gleb obojętnych i zasadowych najważniejszym czynnikiem, powodującym wyższe wartości pH, jest prawdopodobnie wzrost dyso- cjacji w wyniku rozcieńczenia soli rozpuszczalnych przez zwiększenie objętości wody. A. N. Puri i A. Y. Asghar wykazali np., że nawet małe ilości soli obojętnych znacznie zmieniają pH zawiesin.
Niektórzy analitycy wolą oznaczać odczyn gleby w zawiesinach przyrządzonych w 1 N roztworze chlorku potasu zamiast wody. Wartości otrzymywane dla takich zawiesin w chlorku potasu są na ogół o 1,5 jednostki niższe, niż wartości dla odpowiednich zawiesin wodnych. Wydaje się, że wartości pH oznaczone dla zawiesin w 1 N chlorku potasu są mniej zależne od zmian warunków biologicznych i meteorologicznych, a więc są miarą bardziej trwałych właściwości gleby. Wahania sezonowe są w znacznej mierze związane ze zmianami zawartości soli w glebie. Stężenie chlorku potasu maskuje efekty, wynikające z małych i zmiennych ilości soli obecnych w stanie naturalnym. Jednak warunki w zawiesinach w chlorku potasu są sztuczne i mało argumentów przemawia za ich stosowaniem.

tagi: , , , ,